اولویت های فضای مجازی ایران: حرکت به سوی سیاستگذاری بر اساس رویکردهای اجتماع محور در مقابله با نشر م

در کشور ما، ایران، نیز سیاستxadها و راهبردهای مختلفی برای کنترل انتشار محتواهای آسیبxad زا در فضای مجازی طراحی شده است که به صورت کلی می xadتوان آن را به دو دسته تقسیم کرد. دسته اول سیاست فیلترینگ است که بر اساس این راهبرد دولت امکان دسترسی کاربران ایرانی به محتواهای آسیبxad زایی را که تشخیص میxadدهد مسدود میxadکند. این محتواها علاوه بر محتواهای غیر اخلاقی، محتواهایی را که مخل امنیت ملی میxadشوند را دربر میxadگیرد. در این میان با توجه به اینکه امروزه کاربران ایرانی به روشxadهای مختلف و نسبتا آسانی برای دور زدن فیلترینگ دسترسی دارند، به نظر میxadرسد که این سیاست تا حد زیادی با شکست مواجه شده است. دسته دوم نیز سیاستxad های زیرساختی هستند که بر اساس این سیاستxadها، دولت زمینهxad های زیرساختی را برای رشد و گسترش پایگاهxad هایی که سرورهای آن در داخل کشور قرار دارد فراهم میxadکند و بر این اساس این پایگاهxad های داخلی وظیفه نشر و بازنشر محتواهای مفید و همچنین جلوگیری از انتشار محتواهای نامناسب را بر عهده دارند. نمونه این سیاستxadها در سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات[1] و همچنین سیاستxadها و اقدامات ساماندهی پیامxadرسانxadهای اجتماعی[2] که توسط شورای عالی فضای مجازی تصویب شده است را میxadتوان مشاهده کرد.

در این میان و در حوزهxad های مختلف سیاستxadگذاری رویکردهای دیگری علاوه بر رویکرد مداخله و تصدی مستقیم دولت در امور و حوزه xadهای مختلف به کار بسته شده است که یکی از این رویکردها، رویکرد مداخله اجتماعxad محور در تنظیم و اعمال سیاستxadهای بهداشتی و سلامت است. این رویکرد بر درگیرکردن افراد و گروهxad های ذیxadنفع، مکان xadهای متعدد، مداخلات متعدد، درگیرکردن اجتماع در برنامهxad ریزی مبتنی است که در سطح یک اجتماع کوچک عمل میxadکند. به عنوان نمونه بر اساس این رویکرد در حل معضلات مربوط به انتشار محتوای غیراخلاقی در اینترنت در سطح یک اجتماع اینرتنتی در مرحله اول میxad بایست اکثر کاربران، پایگاهxad های انتشار داده، سازمانxadها ارائه دهنده خدمات اینترنتی و... به عنوان گروهxad های ذیxadنفع در این فرآیند مقابله با محتوای غیراخلاقی درگیر شوند. بر این اساس کنترل نشر محتوای غیر اخلاقی در اینترنت توسط خود کاربران و گروهxad های ذیxadنفع صورت میxadگیرد.

درنتیجه به نظر میxadرسد که در سیاستxadگذاری فرهنگی و اجتماعی در فضای مجازی ایران میxadبایست علاوه بر به کار گیری سیاستxadهای که پیشتر به آن اشاره شد، سیاستxadهایی بر اساس درگیری خود کاربران و گروهxadهای ذیxadنفع در مقابله با محتوای آسیبxadزا و انتشار محتوای مناسب طراحی و اجرا شوند.