ماهیت عددی فضای مجازی و پیدایش حکمرانی دوفضایی

هوالحق

ماهیت عددی فضای مجازی و پیدایش حکمرانی دوفضایی

امروزه و به واسطه ظهور فناوری اینترنت و فناوری های ارتباطات راه دور و همچنین پیدایش فضای مجازی سخن از دوفضایی شدن جهان انسانی به میان می آید. مفهوم دوفضایی شدن در یک تعبیر اولیه به این معنا است که زیست روزمره بشر به صورت همزمان در دوفضای فیزیکی و مجازی که به واسطه ظهور فضای مجازی پدید آمده است درحال سپری شدن است. همچنین این دوفضا بر یکدیگر تاثیر و تاثر متقابل می گذارند. در این میان علاوه بر زندگی روزمره بشر، فرآیندهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی نیز ماهیتی دوفضایی پیدا کرده اند. به این صورت که هرکدام از این پدیده ها و فرآیندها دارای دو صورت بندی در محیط فیزیکی و مجازی هستند که دارای تاثیر و تاثر متقابل بر یکدیگرند.

در این میان یکی از فرآیندهایی که دوفضایی شده، فرآیند و مفهوم حکمرانی است. به صورت کلی مطابق فصل اول هندبوک حکمرانی دانشگاه آکسفورد.[1] حکمرانی به چهار مفهوم ساختاری، فرآیندی، مکانیسمی و استراتژی قابل دلالت می کند. در تعبیر اول یعنی حکمرانی از دید ساختاری، حکمرانی شامل معماری رسمی و غیر رسمی نهادها است. در تعبیر فرآیندی شامل پروسه خای طولانی و بی پایان سیاست گذاری و کارکردهای پویا و اداری فرمانبری است و مطابف منظرگاه سوم شامل روش های نهادی تصمیم سازی و کنترل است و درنهایت حکمرانی به عنوان استراتژی عبارت است از تلاش کنشگران برای اداره کردن و مدیریت کردن تصمیمات نهاد ها.

حال با توجه به این تعاریف اولیه از حکمرانی به بررسی این مسئله می پردازیم که حکمرانی در جهان امروز به واسطه ی ظهور و گسترش قدرتمند فضای مجازی، سرشتی دوفضایی پیدا کرده است.

فضای مجازی به این جهت که دارای ماهیتی عددی است. در مرحله اول ارزش افزوده را مبتنی بر بی نهایت کرده است. ینی کاربر در این محیط می تواند تا بی نهایت از محصول را منتشر کند. در مرحله دوم در فضای مجازی و به واسطه ماهیت عددی آن، کوچک سازی و حذف فاصله های مکانی و زمانی روی داده است. همچنین به واسطه عددی بودن محیط مجازی امکان تبدیل مفهوم به سیستم پدید آمده است. همچنین امکان تبدیل ایده به سیستم نیز در این محیط به واسطه ماهیت عددی ممکن شده است.

بر این اساس حکمرانی به معنای کلی فرآیندهای اعمال قدرت و کنترل که تا حدی هر چهار تعریف را دربر می گیرد، به واسطه گسترش محیط مجازی، سویهxadای دیگر در محیط مجازی یافته است. به این صورت که بخشی از فرآیند اعمال قدرت و کنترل و تنظیم به واسطه محیط سیستمی مجازی صورت می پذیرد. به عنوان نمونه در اموری همچون مالیات شهروندان و به صورت کلی دولت الکترونیک، فرآیند اعمال قدرت و کنترل و یا حتی از بعدی دیگر ارائه خدمات، از طریق محیط عددی و سیستمی مجازی روی می دهد. که به نظر می رسد مهمترین خصلت محیط مجازی که منجر به دوفضایی شدن نظام حکمرانی شده است، قابلیت تبدیل ایده به سیستم و همچنین اتومایزیشن است که امکان حکمرانی دوفضایی را پدید آورده است